KENNISBANK
Beschermende werkkleding
Beschermende werkkleding is bedoeld om werknemers te beschermen tegen risico’s en letsel dat tijdens het werk kan ontstaan. De kleding moet goed passen, comfortabel zijn en voldoende bewegingsvrijheid bieden.
Wanneer werkkleding bedoeld is om te beschermen tegen specifieke risico’s en CE-gemarkeerd is, spreken we van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM). Welke beschermende werkkleding nodig is, volgt altijd uit de Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E).
Beschermende werkkleding en wetgeving
Beschermende werkkleding valt onder de Europese PBM-verordening (EU) 2016/425. Fabrikanten zijn verplicht om te zorgen voor conformiteit, CE-markering, certificering en duidelijke etikettering.
Werkgevers zijn verantwoordelijk voor:
- Het kiezen van de juiste werkkleding op basis van de RI&E
- Correct gebruik door werknemers
- Onderhoud, opslag en tijdige vervanging
De werkkleding moet bovendien goed gecombineerd kunnen worden met andere PBM, zoals veiligheidsschoenen, handschoenen en oogbescherming.
Werkkleding als onderdeel van een systeem
Het verstrekken van beschermende werkkleding gaat verder dan alleen het inkopen van producten. In de praktijk werkt dit het best wanneer werkkleding is opgenomen in een duidelijk systeem.
Daarbij horen onder andere:
- Selectie op basis van risico’s uit de RI&E
- Keuze van de juiste norm en het juiste beschermingsniveau
- Uitleg over etiketten en gebruiksaanwijzingen
- Voorlichting en instructie aan werknemers
- Afspraken over logistiek, reiniging, onderhoud, reparatie en vervanging
Een vaste leverancier kan helpen om deze keten goed op elkaar af te stemmen en de continuïteit te borgen.
Certificering en gebruiksinformatie
Voor beschermende werkkleding geldt altijd certificering, zowel voor de stof als voor het eindproduct. Op het etiket in de kleding staan de CE-markering, de norm(en), pictogrammen en prestatiecodes.
De gebruiksaanwijzing is essentieel. Hierin staan onder andere:
- Combinatie-eisen met andere PBM
- Onderhouds- en wasvoorschriften
- Beperkingen in gebruik
Zo kunnen werknemers en preventiemedewerkers controleren of de werkkleding past bij het werk en de RI&E.
Onderhoud, wassen en reparatie
Goed onderhoud is nodig om de beschermende werking te behouden. Beschermende werkkleding moet industrieel worden gewassen. Thuis wassen kan beschermende eigenschappen aantasten en zorgt voor risico op kruisbesmetting.
Onjuist wassen, drogen of het gebruik van verkeerde wasmiddelen kan leiden tot schijnveiligheid. Reparaties moeten worden uitgevoerd met materialen van de fabrikant en volgens vaste procedures.
In de praktijk werkt het goed om per werknemer minimaal twee, en bij voorkeur drie sets werkkleding te gebruiken: één in gebruik, één in de was en één beschikbaar.
Basisnorm voor beschermende werkkleding
De overkoepelende norm voor beschermende werkkleding is EN ISO 13688. Deze norm stelt algemene eisen aan onder andere ontwerp, pasvorm, comfort, maatvoering, etikettering en onderhoud.
Deze norm biedt zelf geen bescherming, maar vormt de basis waarop andere, risico specifieke normen worden toegepast.
Werkkleding bij machines met draaiende delen
Bij werkzaamheden aan machines met draaiende onderdelen moet werkkleding kunnen scheuren wanneer deze wordt gegrepen. Daarom is katoenen werkkleding met goed aansluitende mouwen vaak geschikt.
Zeer sterke vezels en naden zijn in deze situaties ongeschikt, omdat ze niet of nauwelijks scheuren en het risico vergroten.
Bescherming tegen hitte en vlammen
Deze norm biedt bescherming tegen hitte en vlammen. De prestatie wordt weergegeven met letters en cijfers, waarbij een hogere waarde meer bescherming betekent.
Naast prestaties stelt de norm ook eisen aan het ontwerp, zoals sluitingen, overlapping en zakken. Selectie, juist gebruik en goed onderhoud zijn hierbij essentieel.
Antistatische werkkleding
EN 1149-5
Antistatische werkkleding voorkomt het opbouwen van elektrostatische lading en helpt vonkvorming te voorkomen. Deze norm is meestal niet voldoende als enige bescherming.
Bij explosiegevaar is vaak een combinatie nodig met vlamvertragende werkkleding en geschikte veiligheidsschoenen, zodat een goed geaard systeem ontstaat.
Bescherming tegen chemicaliën
EN 13034 – Type 6
Type 6-werkkleding biedt beperkte bescherming tegen lichte nevel en kleine spatten van vloeibare chemicaliën. De kleding is niet gas- of vloeistofdicht.
Het doel is dat de kleding tijd biedt om zich terug te trekken en direct te vervangen. Vervuilde werkkleding moet altijd meteen worden gewisseld.
Regenkleding
EN ISO 24232
Deze norm stelt eisen aan waterdichtheid en ademend vermogen. Waterdichtheid wordt aangeduid in klassen; ademend vermogen via de RET-waarde. Een lagere RET betekent beter ademend.
Controleer altijd zowel het label als de productspecificaties van de fabrikant, vooral bij langdurig of fysiek zwaar werk.
Elektrische vlamboog
Deze norm biedt bescherming tegen de thermische effecten van een elektrische vlamboog. Elektrische schok valt buiten de scope en vraagt aanvullende maatregelen.
De beschermingswaarde staat vermeld op het label. Steeds vaker wordt ELIM gebruikt als veilige maatstaf naast ATPV.
Las-werkkleding
Las-werkkleding beschermt tegen spatten van gesmolten metaal, hitte en straling bij laswerkzaamheden. De norm kent klasse 1 en klasse 2, afhankelijk van de zwaarte van het werk.
Las-werkkleding moet schoon blijven om goed te blijven functioneren en mag niet worden gecombineerd met onderlagen die kunnen smelten.
Hoge zichtbaarheid
Deze norm zorgt voor goede zichtbaarheid overdag en ’s nachts door fluorescerende kleuren en reflecterende strepen. Er zijn drie klassen, waarbij klasse 3 de hoogste zichtbaarheid biedt.
Voor situaties met een lager risico kan verbeterde zichtbaarheidskleding volgens EN 17353 een passend alternatief zijn.
Meerdere normen tegelijk
In de praktijk zijn vaak meerdere normen tegelijk van toepassing. Het is belangrijk om per norm te weten welke bescherming wordt geboden en hoe deze correct moet worden gebruikt.
Een goed georganiseerde logistiek, industriële bewassing, onderhoud en controle zorgen ervoor dat beschermende werkkleding ook in de praktijk veilig blijft.
Rol van de leverancier
Leveranciers kunnen ondersteunen bij selectie, logistiek, onderhoud en evaluatie. Door deze keten goed te organiseren, wordt aantoonbaar voldaan aan wet- en regelgeving en blijft de bescherming op niveau.