De betekenis van EN ISO 20345:2022 en Veiligheidsschoenen S1, S3 en S7.

Wie professioneel met persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) werkt, weet dat veiligheidsschoenen geen ‘one size fits all’ product zijn. De juiste keuze hangt af van risico’s op de werkplek, ondergrond, weersinvloeden, het type werkzaamheden en de wettelijke kaders. In Europa is EN ISO 20345:2022 de basisnorm voor veiligheidsschoenen. In Nederland sluit uw beleid bovendien aan op de Arbowet, het Arbobesluit en de verplichte RI&E (Risico-Inventarisatie & -Evaluatie).

In dit artikel leggen we helder uit wat EN ISO 20345 inhoudt, wat het verschil is tussen S1, S3 en S7, en hoe u deze classificaties praktisch vertaalt naar de juiste schoen voor uw medewerkers. Voor de wettelijke context over verplichtingen rond PBM kunt u de officiële informatie van de Nederlandse overheid raadplegen via Arboportaal (PBM). Voor uitleg over de RI&E is Arboportaal (RI&E) een logische start.

Wat is EN ISO 20345?

EN ISO 20345 is de norm die minimale eisen vastlegt voor veiligheidsschoenen. Het gaat hierbij om schoeisel dat bedoeld is om de drager te beschermen tegen veelvoorkomende gevaren op de werkvloer, zoals stoten, vallende objecten, uitglijden, scherpe materialen op de grond en in bepaalde gevallen vocht of kou. Een essentieel onderdeel van EN ISO 20345 is de verplichte veiligheidsneus met impactbescherming. In de praktijk betekent dit dat schoenen onder deze norm een veiligheidsneus hebben die een impactenergie van 200 joule kan weerstaan.

Naast de veiligheidsneus bevat de norm aanvullende eisen en optionele eigenschappen die afhankelijk zijn van het type schoen en de gekozen classificatie. Denk aan antislip prestaties, energieabsorptie in de hiel en in sommige klassen ook penetratieweerstand en waterbestendigheid. 

Let op in de inkooppraktijk: normen (zoals EN ISO 20345) zijn in veel gevallen alleen tegen betaling verkrijgbaar via normalisatie-instituten. Voor de Europese context rond productveiligheid en CE-markering (waar PBM onder valt) is de Europese Commissie een gezaghebbende bron: European Commission – CE marking.

Wettelijk kader: waarom PBM en veiligheidsschoenen niet ‘vrijblijvend’ zijn

Veiligheidsschoenen zijn PBM. Werkgevers moeten risico’s eerst bronmatig aanpakken en collectieve maatregelen nemen; als risico’s blijven bestaan, zijn PBM (zoals veiligheidsschoenen) verplicht. Dit volgt uit het Nederlandse arbokader. Praktische, officiële uitleg vindt u op Arboportaal.

In de praktijk betekent dit: uw RI&E bepaalt of en welk type veiligheidsschoen nodig is per functie/taak. De RI&E is ook het startpunt voor draagproeven, pasvormkeuze en het vastleggen van PBM-beleid. Zie hiervoor Arboportaal – RI&E.

Hoe leest u de classificaties van veiligheidsschoenen?

De letter S staat voor ‘Safety’. Het cijfer erachter verwijst naar een set aan minimale eigenschappen. Belangrijk om te weten: een hogere klasse is niet automatisch ‘beter’ in alle situaties, maar wel uitgebreider qua bescherming. Extra eigenschappen kunnen ook nadelen hebben, bijvoorbeeld meer gewicht, minder ventilatie of minder flexibiliteit. Een magazijnmedewerker in een droge omgeving is meestal niet geholpen met een zware, waterbestendige buitenschoen, terwijl een bouwplaats juist vraagt om robuustheid, profiel en bescherming tegen penetratie.

Daarnaast worden veiligheidsschoenen vaak voorzien van aanvullende markeringen voor specifieke eigenschappen, zoals antistatische eigenschappen, slipweerstand of waterdichtheid. Het is daarom verstandig om altijd naar het complete label te kijken en niet alleen naar de S klasse. Comfort en pasvorm spelen hierbij ook een rol: veel functies met veel sta- en loopwerk brengen fysieke belasting met zich mee, en een goed passende, geventileerde schoen kan bijdragen aan het voorkomen van klachten. Voor een praktisch overzicht van fysieke belasting op de werkvloer is deze officiële bron nuttig: Arboportaal – Fysieke belasting. 

Classificaties van veiligheidsschoenen: S1, S3 en S7

Onderstaande klassen komen veel voor in inkooptrajecten en PBM-beleid. We lichten ze toe met kenmerken, toepassingen en aandachtspunten, zodat u sneller de vertaalslag maakt van norm naar praktijk.

Veiligheidsschoenen S1: voor droge binnenomgevingen

S1 veiligheidsschoenen zijn ontworpen voor werkplekken waar de vloer doorgaans droog is en waar geen structurele blootstelling aan water of modder voorkomt. Denk aan logistiek, assemblage, lichte industrie en technische dienst in een productieomgeving.

• Veiligheidsneus: Basisbescherming tegen stoten en vallende objecten volgens EN ISO 20345.

• Antistatische eigenschappen: Vermindert de opbouw van statische elektriciteit in normale werkomgevingen.

• Energieabsorptie in de hiel: Draagt bij aan comfort en vermindert impactbelasting bij lopen en staan.

• Gesloten hiel: Ondersteunt stabiliteit en pasvorm.

Praktische tip: S1 is vaak een goede keuze als comfort en ademend vermogen belangrijk zijn, bijvoorbeeld bij veel loopkilometers. Let wel op: S1 biedt doorgaans geen bescherming tegen waterindringing en geen standaard penetratieweerstand. Als er kans is op spijkers, scherven of metaalresten op de vloer, is een hogere klasse doorgaans passender.

Overweeg om bij repeterend loop- en staand werk ook bredere ergonomische factoren mee te nemen. Hiervoor biedt Arboportaal aanvullende handvatten rond fysieke belasting: Arboportaal – fysieke belasting.

Veiligheidsschoenen S3: voor buitenwerk en ruwe omstandigheden

S3 is een van de meest gekozen veiligheidsklassen voor bouw, installatie, infra, agrarische omgevingen en zware industrie. De belangrijkste reden: S3 combineert basiseisen met penetratieweerstand en bescherming tegen waterindringing. Daarmee is het een echte allrounder voor wisselende omstandigheden. 

• Waterafstotend of waterbestendig schachtmateriaal: Helpt om de voeten droger te houden bij nat gras, regen en vochtige ondergronden.

• Penetratieweerstand: Beschermt tegen scherpe objecten die van onderaf de zool kunnen binnendringen.

• Profielzool: Extra grip op onverharde of vervuilde ondergronden.

• Antislip eigenschappen: Belangrijk op natte, gladde of vervuilde vloeren.

Praktische tip: S3 wordt vaak gekozen als ‘standaard’ voor buitendienst, maar controleer of het werk ook echt penetratierisico kent. Penetratieweerstand is essentieel op bouwplaatsen, maar kan minder relevant zijn in bijvoorbeeld een volledig gecontroleerde productieomgeving. Ook is het zinvol om na te denken over het type penetratiebescherming en de zoolopbouw, zeker als veel geknield of op oneffen terrein gewerkt wordt.

Omdat slip- en valrisico’s buiten sterk variëren per ondergrond, helpt het om uw keuze te koppelen aan uw RI&E én aan structurele maatregelen tegen valgevaar. Zie ook de officiële uitleg over voetbescherming: Arboportaal – Voetbescherming (werkschoenen).' 

Veiligheidsschoenen S7: voor hoge eisen en natte omgevingen

S7 is een relatief nieuwe en zwaardere classificatie binnen EN ISO 20345. Deze klasse is ontwikkeld voor situaties waarin waterbestendigheid en robuustheid cruciaal zijn. In de praktijk zien we S7 steeds vaker terug in sectoren waar men langdurig buiten werkt, in natte omstandigheden of in omgevingen waar de schoen structureel te maken krijgt met waterbelasting.

• Waterdichte constructie: Ontworpen om de voet droog te houden bij langdurige blootstelling aan natte omstandigheden.

• Penetratieweerstand: Bescherming tegen scherpe delen van onderaf.

• Uitgesproken profiel en grip: Voor modderige, natte of wisselende terreinen.

• Stabiliteit en ondersteuning: Vaak robuuster opgebouwd voor intensieve inzet.

Belangrijk: S7 is niet hetzelfde als elektrische isolatie. Elektrische risico’s vragen om specifieke normering en keuzes, afhankelijk van het gevaar (bijvoorbeeld ESD om elektrostatische ontlading te beheersen of juist isolerende eigenschappen voor werkzaamheden aan elektrische installaties). Laat de RI&E leidend zijn en stem het schoeisel daarop af. S7 is vooral relevant wanneer waterdichtheid, duurzaamheid en terreinprestaties centraal staan.

Heeft u te maken met elektrische risico’s of statische elektriciteit in de werkomgeving? Leg dit expliciet vast in de RI&E en betrek zo nodig specialistische PBM-eisen. Arboportaal biedt thematische informatie over veilig en gezond werken en helpt u bij het structureren van verplichtingen via de RI&E: Arboportaal – RI&E.

Waarom naleving van EN ISO 20345 in de praktijk het verschil maakt

Het naleven van EN ISO 20345 is geen papieren exercitie. Het is een directe vertaling van risicobeheersing op de werkvloer. Werkgevers zijn verplicht om geschikte PBM te verstrekken wanneer risico’s niet op andere wijze kunnen worden weggenomen. Daarbij hoort ook het selecteren van veiligheidsschoenen die passen bij de gevaren, de werkomstandigheden en de taakuitvoering. Een compacte, officiële uitleg van PBM-verplichtingen vindt u via Arboportaal – persoonlijke beschermingsmiddelen.

Een verkeerde schoenkeuze leidt niet alleen tot een hoger risico op letsel, maar vaak ook tot comfortklachten, vermoeidheid en minder draagbereidheid. Een medewerker die de schoenen te zwaar, te warm of te stug vindt, gaat sneller ‘alternatieven’ zoeken. Daarom is het verstandig om bij inkoop niet alleen op de normering te sturen, maar ook op pasvorm, gewicht, ademend vermogen, zoolopbouw en het werkpatroon van de drager.

Zo maakt u de juiste keuze tussen S1, S3 en S7

Gebruik deze praktische richtlijnen als startpunt (en onderbouw ze altijd met de RI&E):

• Kies S1 bij droge binnenlocaties zonder structurele kans op water, modder of scherpe delen op de vloer. Ideaal als comfort en ventilatie prioriteit hebben.

• Kies S3 bij buitenwerk, natte of vervuilde ondergronden en locaties waar penetratierisico realistisch is, zoals bouwplaatsen en terreinen met puin of metaalresten.

• Kies S7 wanneer waterdichtheid en zware inzet centraal staan en men langdurig in natte omstandigheden werkt, met daarbij de behoefte aan robuuste grip en bescherming.

Twijfelt u? Dan is het verstandig om de werkomgeving per functie te beoordelen, eventueel met een draagproef. Zo voorkomt u dat een algemene standaardkeuze in de praktijk tekortschiet. Leg uitkomsten bij voorkeur vast in uw PBM-beleid en koppel ze aan de RI&E. 

Conclusie: normkennis versnelt betere PBM-keuzes

EN ISO 20345 biedt een betrouwbaar fundament voor het selecteren van veiligheidsschoenen, maar de echte winst zit in de vertaalslag naar de werkvloer. S1, S3 en S7 hebben elk hun eigen toepassingsgebied en maken het mogelijk om gericht te kiezen op basis van risico’s, comfort en duurzaamheid. Door normering te combineren met praktijkinput van gebruikers en een heldere RI&E, verhoogt u de veiligheid én de draagbereidheid.

Praktische vervolgstap (CTA): laat uw schoenkeuze toetsen aan de RI&E

• Wilt u zeker weten dat uw keuze aansluit op uw wettelijke verplichtingen? Gebruik de officiële informatie via Arboportaal – PBM.

• Op zoek naar veiligheidsschoenen die aansluiten op uw sector en werkomstandigheden? Bezoek AllSafety.com voor een breed assortiment veiligheidsschoenen conform EN ISO 20345.

• Wilt u hulp bij het vertalen van risico’s naar de juiste klasse (S1/S3/S7), het opzetten van een draagproef of het standaardiseren van PBM per functie? Neem contact op met ons team voor deskundige ondersteuning en een oplossing die werkt in de praktijk.